|
Les sources
manuscrites de la théorie de la musique (S. IX-XVI) __________________________________ |
|
|
Formata prima |
|
|
MILANO, Biblioteca Ambrosiana (I-Ma), D 5 inf., f. 119a-b (Ml) |
|
|
Edition: Klaus-Jürgen Sachs, Mensura fistularum. Die Mensurierung der Orgelpfeifen im Mittelalter. Teil I: Edition der Texte, Teil II: Studien (Stuttgart-Murrhardt, 1970-1980; Schriftenreihe der Walcker-Stiftung, 2-3), Teil I, p. 135-136. |
|
|
1 Formata prima voce etc. dividatur totum gammaut per longitudinem in novem partes, quarum prima erit .A. grave, tertia .D. grave, quinta .a. acutum, sexta .d. acutum, septima .a. superacutum. |
|
|
2 Postea dividatur iterum ab .A. gravi usque ad finem in novem partes, de quibus prima erit .h. grave, tertia .E. grave, quinta .h. acutum, sexta erit .e. acutum, septima .h. superacutum. |
|
|
3 Postea dividatur totum gammaut usque ad finem in quattuor partes, de quibus prima erit .C. grave, secunda .G. grave, tertia .g. acutum. |
|
|
4 Postea dividatur totum gammaut a .C. gravi usque ad finem in quattuor partes, de quibus prima erit .F. grave, secunda .c. acutum, tertia .c. superacutum. |
|
|
5 Iterum dividatur totum gammaut ab .F. gravi usque ad finem in quattuor partes, de quibus prima erit .b. molle acutum, secunda .f. acutum. |
|
|
6 Postea dividatur totum gammaut a .b. molli in duas partes, quarum prima erit .b. molle superacutum; et revolve sextum retro usque ad punctum propinquum de .A. gravi, et in illo puncto erit aliud .B. molle. |
|
|
7 Divide iterum totum gammaut a .d. acuto in duas partes, quarum prima erit .d. superacutum. |
|
|
8 Ad inveniendum falsas dividatur totum gammaut a .h. gravi in novem partes, quarum prima erit falsa super .C. gravi, secunda super .D. grave, tertia super .F. grave, quinta super .c. acutum, sexta super .f. acutum, septima super .c. superacutum. 9 Accipe illam mensuram, quae est ab .E. gravi usque ad falsam, quae est super .F. grave, et <dupla> pars erit falsa, quae est super .G. grave. |
|
|
10 Et postea divide totum gammaut in duas partes ab illa falsa, quae est super .G. Grave, et habebis falsam, quae est super .g. acutum. |
|
|
11 Iterum pone sextum in illa falsa, quae est super .D. grave, et divide per medietatem totum gammaut et erit falsa, quae est super .d. acutum; revolve sextum retro in duas partes et erit falsa, quae est super gammaut. |
|
|
12 Divide totum gammaut per longitudinem in sex partes et habebis grossitudinem primae cannae; et si non vis habere ita dulcia organa, divide in quinque. |
|
|
13 Iterum divide longitudinem ultimae cannae in duas partes et habebis grossitudinem ipsius ultimae cannae. |
|