Les sources manuscrites de la théorie de la musique (S. IX-XVI)

__________________________________

 

Octavam partem

 

ERFURT, Wissenschaftliche Allgemeinbibliothek (D-EF), CA 8° 93, f. 45v-46 (E)
MÜNCHEN, Universitätsbibliothek (D-Mu), 8° Cod. ms. 375 (Cim 13), f. 76 = p. 147 (MU)
WIEN, Österreichische Nationalbibliothek (A-Wn), Cod. 2503, f. 43r (W2)

 

Edition: Klaus-Jürgen Sachs, Mensura fistularum. Die Mensurierung der Orgelpfeifen im Mittelalter. Teil I: Edition der Texte, Teil II: Studien (Stuttgart-Murrhardt, 1970-1980; Schriftenreihe der Walcker-Stiftung, 2-3), Teil I, p. 131.

 

1 Octavam partem diametri primae fistulae affige et reliquum longitudinis in novem partes divide, quarum octo secundae concede.

 

2 Similiter octavam partem diametri secundae fistulae affige et reliquum longitudinis in novem partire, quarum octo partes dabis tertiae.

 

3 Deinde ad primam revertens ei tertiam partem diametri affige et reliquum longitudinis in quattuor divide, <quarum tres partes quartae concede>.

 

4 Eodem modo, sicut per primam invenisti quartam, ita per secundam invenies quintam et per tertiam sextam et per quartam septimam, apposita semper diametri tertia parte et divisione per quattuor.

 

5 Postea ad tertiam revertens medietatem diametri ei affige et quod superest longitudinis in tres aequas partes divide, quarum duas partes octavae fistulae concede.

 

6 Acutas vero per graves invenies ita: cuilibet gravi fistulae totam diametri mensuram affige et quod reliquum est longitudinis in duo partire, unum ex his fistulae concede.

 

7 Eodem modo per acutas invenies superacutas.