Les sources manuscrites de la théorie de la musique
(S. IX-XVI)

__________________________________

 

Si fistulae (I)

 

BRUXELLES, Bibliothèque royale (B-Br), 10078/95, f. 75r (B)
BERLIN, Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz (D-B) Phillipps 1817, f. 28v (Be1)
BERN, Stadtbibliothek (CH-Bu), B 56, f. 2v b-3a (Bn)
CAMBRIDGE, Trinity College (GB-Ctc), R.15.22 (944), f. 128av-129r (C)
CESENA, Biblioteca Malatestiana (I-CEc), S. XXVI.1, f. 196r-v (Ce)
EINSIEDELN, Klosterbibliothek (CH-E), 319, p. 281 (Ei)
ERFURT, Wissenschaftliche Allgemeinbibliothek (D-EF), CA 8° 93, f. 45v (E)
KÖLN, Stadtarchiv (D-KNa), W 331, p. 189 ()
LEIDEN, Rijksuniversiteit, Bibliotheek (NL-Lu), B.P.L. 194, f. 42 (Le)
MÜNCHEN, Bayerische Staatsbibliothek (D-Mbs), Clm 5539, f. 188v-189r (M1)
MÜNCHEN, Universitätsbibliothek (D-Mu), 8° Cod. ms. 375 (Cim 13), f. 76 (= p. 147) (MU)
MILANO, Biblioteca Ambrosiana (I-Ma), M 17 sup., f. 34r-v (Ml1)
OXFORD, Bodleian Library (GB-Ob), Bodley 300 (S.C. 2474), f. 119va (O)
OXFORD, Bodleian Library (GB-Ob), Bodley 842 (S.C. 2575), f. 44r (O1)
OXFORD, Bodleian Library (GB-Ob), Rawl. C. 270 (S.C. 12130), f. 12r (OR)
PARIS, Bibliothèque Nationale de France (F-Pn), Lat. 10275, f. 1r (P5)
PARIS, Bibliothèque Nationale de France (F-Pn), Lat. 12949, f. 43r (P7)
PRAHA, Národní knihovna (dríve Universitní knihovna) (CZ-Pu), XIX.C.26, f. 38v-39r (Pa)
PRINCETON (NJ), University Library (US-PRu), MS Garrett 95, f. 85v (= p. 176) (Pr)
SÉLESTAT, Bibliothèque municipale (F-SEL), 17, f. 214-124v (Se)
WIEN, Österreichische Nationalbibliothek (A-Wn), Cod. 51, f. 55b-55v a (W)
WIEN, Österreichische Nationalbibliothek (A-Wn), Cod. 2503, f. 42v (W2)
ZÜRICH, Zentralbibliothek (CH-Zz), Car. C. 176, f. 146v (Z)
GS1, p. 148b

 

Edition: Klaus-Jürgen Sachs, Mensura fistularum. Die Mensurierung der Orgelpfeifen im Mittelalter. Teil I: Edition der Texte, Teil II: Studien (Stuttgart-Murrhardt, 1970-1980; Schriftenreihe der Walcker-Stiftung, 2-3), Teil I, p. 49-51.

 

Si fistulae aequalis grossitudinis fuerint et maior minorem in sua longitudine bis habuerit et insuper concavitatis eius diametrum, diapason consonantiam ad se invicem resonabunt.

 

Item si fistula maior fistulae minoris longitudinem quater in se habeat et insuper diametri, quod in cavo est, ter mensuram contineat, bisdiapason consonantiam resonabunt.

 

Item si fistula maior minorem in se totam habeat et insuper longitudinis eius tertiam partem nec non et tertiam diametri, quod in cavo est, diatessaron consonantiam resonabunt.

 

Item si fistula maior minorem in se totam habeat et insuper longitudinis eius medietatem simul cum medietate diametri, quod in cavo est, diapente consonantiam resonabunt.

 

Item si fistula maior habeat in se fistulam minorem totam et insuper longitudinis eius

 

B Bn C E Ei Kö Le Ml1 MU O O1 P5 P7 Pa Pr Se W2:
octavam partem cum octava parte diametri,

M1 W Z:

octavam partem cum octava parte diametri,

 

tonum resonabunt.

 

Item si fistula maior fistulam minorem in se habeat totam et insuper longitudinis eius

 

B Bn C E Ei Kö Le Ml1 MU O OR O1 P5 P7 Pa Pr Se W2 Z:
partem sextamdecimam cum diametri sextadecima, haec consonantia semitonium erit.

Ce GS:

partem sextamdecimam cum diametri sextadecima, haec consonantia semitonium erit; sed melius per diatessaron sumitur semitonium.

 

add. O Pr:
Et nota, quod fistulae semper debent esse in summitate grossiores et in inferiori graciliores.