Les sources manuscrites de la théorie de la musique
(S. IX-XVI)

__________________________________

 

Si fistulae (II)

 

PARIS, Bibliothèque Nationale de France (F-Pn), Lat. 7377C , f. 44r-v (P2)
ROMA, Biblioteca Apostolica Vaticana (I-Rvat), Reg. lat. 1661, f. 40r (RR)

 

Edition: Klaus-Jürgen Sachs, Mensura fistularum. Die Mensurierung der Orgelpfeifen im Mittelalter. Teil I: Edition der Texte, Teil II: Studien (Stuttgart-Murrhardt, 1970-1980; Schriftenreihe der Walcker-Stiftung, 2-3), Teil I, p. 51-52.

 

1 Si fistulae aequalis grossitudinis erunt, maior minoris longitudinem quater in se habeat et insuper diametri, quod in concavo est, ter mensuram contineat, bisdiapason consonantiam resonabit.

 

2 Si maior minorem in sua longitudine bis habuerit et insuper concavitatis eius diametrum, diapason ad se invicem resonabit.

 

3 Item si maior minorem in se totam habuerit et insuper longitudinis eius medietatem simul cum medietate diametri, quod in concavo est, diapente resonabit.

 

4 Si totam et tertiam eius cum tertia diametri, diatessaron fiet.

 

5 Item si fistula maior minorem fistulam in se totam habuerit et insuper longitudinis octavam partem cum octava diametri, tonum resonabit.

 

6 Item si fistula maior minorem in se habeat totam et insuper longitudinis eius sextamdecimam partem cum sextadecima diametri, semitonium fere consonabit; sed tantum melius sumitur semitonium per diatessaron quam per sextasdecimas.