Les sources manuscrites de la théorie de la musique
(S. IX-XVI)

__________________________________

 

Ante omnia

 

VENEZIA, Biblioteca Marciana (I-Vnm), lat. Z. L. 497, f. 147v.

 

Edition : Christian Meyer, Mensura monochordi. La division du monocorde (IXe-XVe siècles) (Paris: Société française de Musicologie, Éditions Klincksieck, 1996; Publications de la Société française de Musicologie, II,xv), p. 38.   

 

Ante omnia divide totum monocordum per diligentissimam circini divisionem in quattuor partibus, ab extremitate scilicet intima loci in quo prima magada residet, usque ad intimam partem alterius magadae.

 

Post haec eandem quartam partem in duabus divide incipiens ab ea corda quae dicitur nete yperboleon, usque ad predictam extremitatem magadae semel dictae, vertensque circinum iuxta quantitatem eiusdem binae partis, fac quintam cordam.

 

Iterum divide sepedictam quartam partem in tribus, vertensque modo quo prius circinum salva quantitate tertiae partis, cordam prenota quartam.

 

Partire demum predictam quartam partem in octo, sicque circinum vertens secundam effice cordam.

 

A qua secunda sumens exordium octa vicibus verte circinum usque ad magadam, quo reflexo cordam tertiam annotabis.

 

Eandem quoque secundam cordam, cum toto se precedente spatio usque ad magadam in duabus divide partibus, vertensque circinum sextam cordam perficies.

 

Incipiens etiam a quarta corda quartae partis sepius nominatae, fac binam divisionem usque ad magadam, reflexoque circino cordam prenotabis octavam.

 

Similiter a quarta sumens exordium corda, trinam perfice partitionem usque ad magadam, sic que reobliquato circino cordam effice septimam.

 

Sextam vero cum toto se precedente spatio in duabus partire divisionibus, circinique reflexione cordam decimam annotabis.

 

Similiter et a septima incipiens binam effice partem, reflexoque circino cordam undecimam prenota.

 

<Quintam cordam cum toto se precedente spatio in duabus partire divisionibus, reflexoque circino cordam nonam prenota.>

 

Nonam etiam cum omni spatio precedente, trina mensione partire eoque modo quo supra duodecimam perfice.

 

Porro a duodecima sumens initium, trinam similiter effice mensionem, versoque circino cordam effice quintam decima<m>.

 

Tertiam decimam quoque curabis eodem modo quo supra pet octavam mensuram dividere <a duodecima.

 

Undecimam cum toto spatio se precedente in tribus partibus dividere>, versoque circino perficere quartam decimam.

 

His autem determinatis, meminerit sinemenon tetracordi, quod superius annotatum coniungitur mese.
Considerandumque est, quod paranete diezeumenon et nete sinemenon eadem consignatur, et trite diezeumenon et paranete sinemenon similiter.
A qua paranete sinemenon faciamus octo divisiones usque ad magadam sepissime dictam, et de hinc reobliquato circino designemus trite sinemenon, quae distat a mese semitonio.