Les sources manuscrites de la théorie de la musique
(S. IX-XVI)

__________________________________

 

Fac lineam occultam

 

MÜNCHEN, Bayerische Staatsbibliothek (D-Mbs), Clm 10691, f. 311r.

 

Edition : Christian Meyer, Mensura monochordi. La division du monocorde (IXe-XVe siècles) (Paris: Société française de Musicologie, Éditions Klincksieck, 1996; Publications de la Société française de Musicologie, II,xv), p. 183.

 

Compositio monochordi.

 

Fac lineam occultam cuius extremitates sint puncta .f. et .g., puncta scilicet iugorum.f. erit in sinistra, .g. in dextra.

 

Hanc lineam divide in 9 partes.
In primo puncto post .f. pone gamut.
In secundo nihil.
In tertio Cfaut.
In quinto gsolreut.
In sexto csolfaut.
In septimo gsolreut acutum.

 

Deinde a gamut usque ad .g. punctum fac 9 partes.
In primo puncto pone Are, in tertio Dsolre.
In quinto alamire.
In sexto dsolre.
In septimo aalamire.

 

Deinde ab are fac 9 partes usque ad .g.
In primo puncto pone bmi.
In tertio Elami.
In quinto bmi.
In sexto elami acutum.
In septimo bmi.

 

Rursus divide lineam ab .f. in .g. in 4 partes.
In prima pone bfa,
in secunda ffaut,
in tertia fffaut acutum.

 

Deinde incipe a bfa infra bmi grave et fac 4 divisiones usque in .g.
In prima pone b semitonium inter dsolre et elami.
In secunda bfa.
In tertia bbfa.

 

Deinde a bmi graue usque in .g. fac 9 partes.
In prima pone b semitonium intra cfaut et dsolre.
In quarta b semitonium inter ffaut et gsolreut.
In quinta b semitonium intra csolfaut et dlasolre.
In sexta b semitonium inter ffaut et gsolreut acuta.
In septima si placet b semitonium inter ccsolfa et ddlasol.

 

Deinde a semitonio inter dsolre et elami usque .g. fac 4 partes.
In prima erit b semitonium inter gsolreut et alamire.
In secunda b semitonium inter dsolre et elami.
In tertia semitonium inter ddlasol et eela.

 

Et si placet, divide primam in 2 partes et in medio habebis b semitonium inter gsolreut et aalamire.

 

Postea incipe a csolfaut et fac duas partes usque .g.
et in medio pone ccsolfa.

 

Idem fac a dlasolre et in medio pone ddlasol.

 

Sic ab elami acuto 2 fac partes
et in medio pone eela extra manum et sic complebitur monocordum.

 

Sit autem monocordum adminus 6 palmorum in longitudine. Foramen resonantie constabit prope .g. Linee rubee possunt in simplicibus omitti.