Les sources manuscrites de la théorie de la musique
(S. IX-XVI)

__________________________________

Medietas linee

OXFORD, Bodleian Library (GB-Obl), Canonici Misc. 339 (S.C. 19815), f. 30r-v.

Edition : Christian Meyer, Mensura monochordi. La division du monocorde (IX^e-XV^e siècles) (Paris: Société française de Musicologie, Éditions Klincksieck, 1996; Publications de la Société française de Musicologie, II,xv), p. 143.

Alia regula dividendi lineam.

Medietas linee facit G-sol-re-ut.
Quarta pars C-fa-ut.
Tertia pars D-sol-re.
Tertia tertie que est nona, facit A-re.
Tertia pars a dicto loco A-re usque in finem facit E-la-mi.
Tercia pars a dicto loco E-la-mi usque in finem posita super E-la-mi, versus principium linee, facit b-mi.
Quarta pars trium predictarum totius linee videlicet quarta pars linee a C-fa-ut usque in finem facit F-fa-ut.

Et si vis ultra procedere, accipe medietatem linee †vel G^a ut† in a-re, et faciet nonam vocem, videlicet a-la-mi-re et sic de singulis, subsequenter usque ad xvi^am vocem, que vox habetur ex medietate medietatis linee.
A G-sol-re in finem que linea restans est medietas totius linee.
Sic xvi^a vox fit in medietate medietatis totalis linee.
Et secundum hoc habes xvi voces et tres quartas partes totius linee.
Et si vis ultra procedere capias medietatem spatii, inter a-la-mi-re et finem linee et faciet xvii^am vocem, et sic subsequenter usque ad xxiiii^am vocem, que in medietate quarte partis totalis linee que restavit post xvi^am vocem, et sic poterunt facere deinceps si multiplicare vis voces.

Est tamen sciendum quod secundum talem divisionem a b-fa-[bq]-mi in ce-sol-fa-ut est semitonium licet in manu possit fieri, et semitonium et tonus, quia si cantetur nota fa, erit tonus ad vocem sequentem sol, que est in c-sol-fa-ut. Et si cantatur nota mi, erit semitonium ad notam fa positam in dicta voce c-sol-fa-ut. Et hoc est quod solet dici quod in b-fa-[bq]-mi non fit mutatio, de fa in mi nec econverso. Sed quelibet nota remanet in proprio sono. Sed qui vellet in monacordo facere tonum a loco b-fa-[bq]-mi elevare opporteret capere nonam partem linee a dicto loco usque in finem et secundum hoc caderet tonus, inter c-sol-fa-ut et d-la-sol-re.