Les sources manuscrites de la théorie de la musique
(S. IX-XVI)

__________________________________

 

Primum divide monochordum

 

MÜNCHEN, Bayerische Staatsbibliothek (D-Mbs), Clm 14836, f. 125r-126r.

 

Edition : Christian Meyer, Mensura monochordi. La division du monocorde (IXe-XVe siècles) (Paris: Société française de Musicologie, Éditions Klincksieck, 1996; Publications de la Société française de Musicologie, II,xv), p. 24-25.         

 

Primum divide monochordum per quatuor a magdala usque ad magdalam.
Hoc diligenter facto, quattuor partium primam a dextra incipiens ad sinistram versus in octo partes duces, et illic primum .F. ponas.
Dehinc superadicies octavae nonam eiusdem mensurae et illic .E. collocabis.
Tunc iterum a principio eandem repetens mensuram ad .E. octo partium mensurae paritate repetita, superadicies eiusdem partem mensurae nonam, et illic dabis .D. locum.
Deinde iterum a principio repetens unde primum mensurando profectus es, divide illud quod dictum est, hoc est tocius monachordi quartam partem in III usque ad .F. primum eiusdem mensurae equali parte quarta superaddita .F. littere, id est per sesquiterciam proporcionem quod <est> per diatesseron consonanciam, et illic .C. ponas.
Postea dabis mensuram ad .B., sive per .E. IIII superatam sive per .F. tercio in medium ductam, sive per .C. octies collectam, et nona eiusdem partis equali mensura superadiecta.
Rursus ad .A. per octavam .B. nona iterum parte addita, vel per .D. triplicatam et tercia parte addita .A. collocabis, vel per medium .E. eandem mensuram factam considerabis.
Rursus ad .G. maius per .C. tercium mensurabis, ad .G. autem minus per octavam .A., vel per medium .D., ut in superioribus monstratum est, mensura recta sine obliquitate profertur.
Item ad .F. primum, vel per duplum alterius .F. quod secundum dicitur, vel per medium .C., vel per tercium .B., vel per octavam maius .G. mensura procedit.
Aliter .E. per octavam .F., quae prima est,
.D. per octavam .E.,
.C. per terciam .F.,
.B. per octavam .C., vel per terciam .E., vel per medium .F.,
.A. per octavam .B., vel per terciam .D., vel per mediam .E.,
.G. maius per terciam .C.,
.G. minus, vel per octavam .A., vel per medium .D.,
.F., vel per duplum .F. alterius, vel per medium .C., vel per tercium .B., vel per octavum .G. <mensurabis>.

 

Tunc .E. in secundo ordine, vel per duplum alterius .E., vel per medium .B., vel per terciam .A., vel per octavam .F. mensurabis.
Tunc .D., quod est in eodem ordine, id est in secundo, vel per duplum alterius .D., vel per medium .A., vel per terciam minoris .g., vel per octavam secundi .E. mensurabis.
Hinc .C., vel per duplum alterius .C., vel per medium primi maioris .G., vel per tercium primi <.F.> mensurabis.
Post hoc <.B.>, vel per duplum alterius <.B.>, vel terciam primi <.E.>, vel per octavam <.C.> mensurabis.
Hinc .A., vel per duplum alterius, vel per medium <.E.>, vel per terciam <.D.>, vel per octavam <.B.> mensurabis.
<.G.> vero maius, vel per duplum alterius <.G.>, vel per terciam <.C.> mensurabis.
<.G.> autem minus, vel per duplum alterius <.G.>, vel per octavam <.A.> mensurabis.
Tunc <.F.> tercium, quod est in ordine novissimum, vel per duplum secundi <.F.>, vel per quadruplum primi <.F.>, vel per medium <.C.>, vel per terciam <.B.>, vel per octavam <.G.> mensurabis.