Les sources manuscrites de la théorie de la musique
(S. IX-XVI)

__________________________________

Si vis facere perfectum monocordum

WIEN, Österreichische Nationalbibliothek, Cod. 2463, f. 42v.

Edition : Christian Meyer, Mensura monochordi. La division du monocorde (IX^e-XV^e siècles) (Paris: Société française de Musicologie, Éditions Klincksieck, 1996; Publications de la Société française de Musicologie, II,xv), p. 182.

De mensura monocordi perfecti.

Si vis facere perfectum monocordum divide lineam, que est sub nervo a gama littera, que debet poni in capite linee usque finem, in 9 passus, id est partes,
et in fine primi passus scribe tale A,
secundus vacat, tertius desinit in .D.
Quartus vacat.
Quintus in .a. parvum.
Sextus in .d. parvum.
Septimus in duplice .aa.,
reliqui vacant.

Item ab .A. usque finem 9 partibus dividas
et primus terminabitur in .B.,
secundus vacat,
tertius in .E.,
quartus vacat.
Quintus in [bq] quadratus.
Sextus in .e.
Septimus in .[bq][bq],
reliqui vacant.

Item a Γ usque finem in 4 divide
primus passus terminabitur in .C.,
secundus in .G.,
tertius in .g.,
quartus finit.

A .C. usque finem similiter in .4. divide.
Primus terminabit in .F.,
secundus in .c.,
tertius in .cc.,
quartus finit.

Ab .F. vero 4 passus fac usque finem.
Primus desinit in .b. rotundum,
secundus in .f. parvum.

A rotundo vero .b. usque finem in .4. divide et in secundo fac .bb. duplex, reliqui vacant.

Ab .a. parvo usque finem in 4 divide.
In primo pone .dd. duplex, reliqui vacant.

Et <de> dispositionibus vocum hii modi regularum sufficiant.

Dispositis itaque vocibus inter vocem et vocem, alias maius spacium est ut inter .Γ. et .A. et inter .A. et .B., alias minus inter .B. et .C., similiter et in ceteris. Et maius quidem spacium tonus dicitur, minus vero semitonium. Item inter vocem terciam ditonus est, ut a .C. et .E., vel semiditonus, ut a .D. in .F. De diapason et de ceteris dictum est supra.